Tadeusz Zwisłocki

Zaloguj

Tadeusz Zwisłocki

Czwartek , 29 listopada  2007 

Dr inż. Tadeusz Zwisłocki urodził się 15 maja 1889 (lub - według innych dokumentów - 1890) roku w Czerniowcach. Absolwent Uniwersytetu Lwowskiego, obejmuje asystenturę przy katedrze chemii lekarskiej. W 1914r. porzuca pracę naukową, aby związać się z obozem niepodległościowym Józefa Piłsudskiego. Działacz Związku Walki Czynnej, Związku Strzeleckiego. Aktywnie działał także wśród niepodległościowej inteligencji lwowskiej, goszcząc często na zebraniach odbywających się zazwyczaj w domu profesora Politechniki Lwowskiej Ignacego Mościckiego, późniejszego Prezydenta Rzeczypospolitej.

W 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich. Początkowo przydzielony został do artylerii II Brygady, następnie walczył w szeregach I Brygady. 12 listopada 1919 roku T. Zwisłocki zawarł związek małżeński z Heleną Mościcką, córką przyszłego prezydenta RP, Ignacego Mościckiego. Z tego małżeństwa jest jedno dziecko: Józef J. Zwisłocki (urodzony w 1922r. we Lwowie, obecnie zamieszkały w Nowym Yorku). W 1921r T. Zwisłocki odszedł do rezerwy w stopniu majora. Odtąd jego życie wkroczyło w nową fazę, związaną z nauką i przemysłem chemicznym.

Był technologiem najpierw w lwowskiej spółce "Metan", potem w Chemicznym Instytucie Badawczym. Po przejęciu przez Polskę z rąk niemieckich Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Chorzowie, co nastąpiło 3 lipca 1922r., współpracował z prof. I. Mościckim w organizacji produkcji fabryki. W latach 1925 - 1927 T. Zwisłocki był dyrektorem fabryki chemicznej "Azot" w Jaworznie.

Po podjęciu przez rząd decyzji budowy pod Tarnowem fabryki związków azotowych, kierował zespołem inżynierów opracowujących jej schemat technologiczny. 1 marca 1927 r. powołany został przez I. Mościckiego na stanowisko dyrektora naczelnego (w budowie) Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Tarnowie. W dniu 10 listopada 1928 roku T. Zwisłocki wraz z 28 innymi pracownikami biura budowy przeniósł się do Tarnowa. Nie znamy niestety miejsca, gdzie zamieszkał naczelny dyrektor PFZA. Prawdopodobnie było to w samym mieście Tarnowie, bowiem przyfabryczna kolonia urzędnicza była w budowie. Na terenie przyfabrycznej kolonii wznoszono w tym czasie również okazałą willę z przeznaczeniem dla naczelnego dyrektora (obecnie ,,Dom Chemika''); niestety nie zdążył w niej zamieszkać.

Dr Tadeusz Zwisłocki zmarł nieoczekiwanie 15 lutego 1929 roku w Krakowie, kiedy budowa hal fabrycznych była już na ukończeniu. 17 lutego 1929r. odbyło się uroczyste przewiezienie zwłok z Krakowa do Warszawy. Nabożeństwo żałobne odbyło się w kościele św. Karola Boromeusza w Warszawie, w pogrzebie na warszawskich Powązkach uczestniczyli m. in. Prezydent RP Ignacy Mościcki z małżonką, matka zmarłego, marszałkowa Piłsudska, przedstawiciele rządu z premierem K. Bartlem na czele oraz delegacje załóg pracowniczych z Tarnowa i Chorzowa. Nabożeństwo żałobne za spokój duszy odprawił kapelan Prezydenta Rzeczypospolitej ks. prałat Stojanek. T. Zwisłocki został pochowany w rodzinnym grobowcu Mościckich.

Choć przedwcześnie odszedł, pozostała po nim pamięć wśród rzeszy robotniczej zatrudnionej przy budowie PFZA w Mościcach, dla której dzięki jego staraniom założono kuchnię, kolonie mieszkalne.  Był odznaczony orderami i krzyżami: Virtuti Militari, Polonia Restituta, Krzyżem Walecznych, Orderem Odrodzenia Polski, Krzyżem za Wierną Służbę. Pozostawił po sobie pamiętniki z okresu 1917 r. napisane dla Muzeum Wojskowego w Warszawie opisujące okres walk legionistów.
Wychowany w twardej szkole marszałka Piłsudskiego zwykł mawiać:

,,PRZESZKODY SĄ NA TO BY JE USUWAĆ; DODAJĄ TYLKO BODŹCA W SILNIEJSZYM DĄŻENIU DO RAZ WYTKNIĘTEGO CELU''